List do redakcji dotyczący autostrady A2
Autor: Redakcja
Data publikacji: 24.07.2017, 11.39
Na nasz redakcyjny email otrzymaliśmy wiadomość dotyczącą ostatniej konferencji władz miasta o budowie autostrady do Białej Podlaskiej.
Zachowaliśmy pisownię oryginalną.

"Szanowni Państwo,

Mimo, że od kilkunastu lat nie mieszkam na południowym Podlasiu to staram się na bieżąco śledzić co dzieje się w rodzinnym powiecie bialskim i mieście Biała Podlaska. Mimo, że mam bardzo mocno sprecyzowane poglądy to nigdy aktywnie nie angażowałem się w działalność polityczną. Mimo wielu negatywnych opinii n. t. obecnych władz miasta nie oceniałem ich działań, ponieważ nie miałem dostępu do pełnego obrazu pozwalającego na wyrobienie sobie bezstronnej opinii. 

W zeszłym tygodniu mimo wakacji obejrzałem konferencję prasową prezydenta Stefaniuka oraz senatora Biereckiego, którzy mówili o perspektywach budowy autostrady A2 do Białej Podlaskiej. Temat szczególnie mnie interesuje ponieważ pracuje jako prawnik w jednym z przedsiębiorstw branży budowlanej zajmującej się m.in. realizacją inwestycji na autostradach i drogach ekspresowych. Na co dzień zajmuje się analizą dokumentów rządowych w zakresie wieloletnich programów infrastrukturalnych, aby przedstawić rekomendacje od strony prawnej dla członków zarządu. Temat jest wielowątkowy i strasznie rozbudowany, więc przez polityków jest często wykorzystywany do rozsiewania nieprawdziwych informacji lub celowego wprowadzania w błąd opinii publicznej. Proszę o poświęcenie czasu na przeczytanie moich argumentów i zestawienie ich z informacjami z konferencji prasowej. Swoje opinie przedstawię na podstawie dokumentów rządowych i procedur prawnych. Postaram się przedstawić jak najwięcej konkretów i terminów mających na celu pokazanie jak prezydent Stefaniuk wraz z senatorem Biereckim wprowadzają opinię publiczną w błąd. Czy jest to działanie wynikające z braku odpowiedniej wiedzy merytorycznej czy może celowe kłamanie na potrzeby zbliżającej się kampanii wyborczej zostawiam Państwa ocenie. Jako przedstawiciele lokalnego środowiska dziennikarskiego na pewno macie lepsze rozeznanie aktualnej sytuacji politycznej.

Można wiele rzeczy mówić o poprzednim rządzie, ale jeżeli chodzi o poprawę infrastruktury drogowej, szczególnie tej szybkiego ruchu to wprowadzili Polskę na zupełnie inny poziom. Na ten temat mówią suche statystyki (ilości ogłoszonych przetargów, podpisanych umów oraz wybudowanych dróg). Wszystkie dane w sposób bardzo rzetelny i merytoryczny zostały zebrane w poniższym temacie: http://www.skyscrapercity.com/showthread.php?t=1142261
Jednak prawdziwym sukcesem było przyjęcie odpowiedniego prawa umożliwiającego realizacji takich inwestycji. Obok specustawy drogowej i kolejowej uchwalono również odpowiednie przepisy środowiskowe oraz szereg innych ustaw i rozporządzeń niezbędnych do prawidłowego wykorzystania funduszy unijnych oraz prowadzenia zamówień publicznych.
Dokumentem strategicznym, który szczegółowo precyzuje rozwój sieci drogowej w Polsce, w tym dróg szybkiego ruchu jest uchwalony 8 września 2015 r. Plan Budowy Dróg Krajowych na lata 2014-2023 (z perspektywą do 2025 r.), tzw. PBDK. Do ściągnięcia ze strony GDDKiA: https://www.gddkia.gov.pl/pl/3287/Program-Budowy-Drog-Krajowych. W załączniku znajduje się m.in. zakres rzeczowy, który szczegółowo mówi jakie inwestycje będą realizowane. Odcinki autostrady A2 na wschód od Warszawy zostały podzielone w następujący sposób:

·         * A2/S2 Warszawa - Siedlce (odc. Warszawa - Mińsk Mazowiecki) do realizacji w latach 2017-2021. Już wiadomo, że termin nie zostanie dotrzymany, bo po ogłoszeniu przetargu w 2015 r. ponad półtora roku trwało jego rozstrzygnięcie. Ministerstwo Infrastruktury skupiło się na wymianie kadr w GDDKiA, co znacznie opóźniło procedurę.

·         * A2 Warszawa – Siedlce (odc. Mińsk Mazowiecki – Siedlce) do realizacji w formie drogowej spółki specjalnego przeznaczenia (DSSP), która po wyposażeniu w odpowiednie środki miała za zadanie zrealizować całość inwestycji. Niestety prace legislacyjne nad szczegółowymi mechanizmami prawnymi zostały przerwane po objęciu rządów przez Prawo i Sprawiedliwość. Mimo zapowiedzi, premiera Morawieckiego, że partnerstwo publiczno-prywatne będzie sposobem na realizację dużych inwestycji w przyszłości nic w tym temacie nie jest robione.

·         * A2 Siedlce - granica państwa (Kukuryki)  do realizacji w latach 2019-2022 !
Ostatni podpunkt obnaża kłamstwo prezydenta Stefaniuka z konferencji prasowej, że realizacja autostrady A2 do Białej Podlaskiej po raz znalazła się w rządowym dokumencie.

Realizacja wraz z szczegółowymi terminami została zapisana już w dokumencie z roku 2015! Pan prezydent chyba licząc na zawodność ludzkiej pamięci starał się złapać plusy w lokalnym elektoracie. Niestety, aby ten termin dotrzymać należy podjąć odpowiednie kroki. Cały odcinek na wschód od Warszawy ma opracowane Studium Techniczono-Ekonomiczno-Środowiskowe (STEŚ) oraz wydaną prawomocną decyzję środowiskową (DŚU). Kolejnym krokiem powinno być przygotowanie Koncepcji Programowej (KP). Przy zachowaniu odpowiedniej staranności etap ten trwa ok. 2 lat (ok. pół roku na przetarg i podpisanie umowy, ok. 1 roku na jej opracowanie oraz ok. pół roku na odbiór). Dopiero wtedy można przystąpić do ogłoszenia właściwego przetargu na roboty budowlane, który zajmuje ok. 1 roku. (Choć jak pokazują doświadczenia obecnych władz GDDKiA może trwać znacznie więcej). Roboty budowlane trwają na tego typu inwestycjach ok. 3-4 lat, choć tu także mogą zdarzyć się opóźnienia. Przyczyny mogą być różne od przedłużających się prac archeologicznych, przez katastrofy żywiołowe, a kończąc na problemach finansowych wykonawców. Moim zdaniem władze miasta Biała Podlaska celowo chwalą się terminem wykraczającym poza kolejną kadencję, bo wiedzą, że będzie trudno ich z tego rozliczyć.
Kolejne kłamstwo z konferencji prasowej to rzekomy limit na poziomie 105 mld zł. Taka kwota nie pada nigdzie w dokumencie z 8 września 2015 r. Jedyna, która jest zbliżona wartością to 107 mld zł, która określa limit środków, ale tylko na inwestycje z załącznika nr 1 realizowane do 2023 roku. Część założonych inwestycji wykraczająca poza tą datę będzie finansowana z przyszłej perspektywy unijnej, która nie została jeszcze wynegocjowana, więc kwoty nie zostały wpisane do planu. Oczywiście plan zawiera dużą ilość inwestycji, ale wynika to z faktu, że na etapie realizacji przetargów zawsze występują oszczędności (zazwyczaj 20-30%). Środki będą więc automatycznie przerzucane na kolejne inwestycje z listy bez konieczności nowelizacji w budżecie. Dotyczy to inwestycji, które zostały opóźnione, wtedy na ich miejsce wskakują kolejne inwestycje z listy. Zapobiega to zablokowaniu środków przez Ministerstwo Finansów w związku z opóźnieniem inwestycji.

Do limitu 107 mld zł nie wchodził m.in. odcinek A2 Mińsk Mazowiecki – Siedlce, który miał być realizowany w formie DSSP podobnie jak inne inwestycje z załącznika nr 2. W związku z zaprzestaniem prac nad tą formą realizacji inwestycji drogowych okazało się, że trzeba znaleźć inne rozwiązanie i przesunięto inwestycje z jednego załącznika do drugiego. Niestety przy okazji obcięto autostradę z Białej Podlaskiej do Terespola, która już była zapisana do realizacji.

Dotychczas rząd Prawa i Sprawiedliwości ogłosił tylko kilka przetargów na drogi szybkiego ruchu. Dotyczą one tylko odcinków na trasie S61 (Ostrów Mazowiecka – Budzisko tzw. Via Baltica) oraz S3 Bolków – Lubawka. Przetargi ogłoszono ponieważ finansowanie tych dróg zostało zapewnione ze środków programu Komisji Europejskiej Connecting Europe Facility, który umożliwia finansowanie szczególnie ważnych inwestycji w europejskie szlaki transportowe. Program nie jest częścią środków unijnych z Funduszu Spójności, a Polska o wspomniane środki walczy z innymi krajami. Program nie przewiduje wydłużenia okresu kwalifikowalności zgodnie z zasadą n+2, więc wszystkie inwestycje muszą być zakończone do 2020 r., aby otrzymać refundację poniesionych kosztów. Inwestycje na które Polska otrzymała finansowanie zostały potraktowane przez rząd priorytetowo i nie dotknęło ich opóźnienie przetargów jakie obserwujemy na innych inwestycjach. Co więcej refundacja środków z tego programu zmniejsza limit środków przeznaczonych na realizację PBDK w załączniku nr 1 o ok. 14 mld zł, więc pewnie o te środki chodziło senatorowi Biereckiemu, a nie fundusze z poprzedniej perspektywy 2007-2013, które dawno zostały rozliczone. Dzięki temu można w założonych środkach realizować kolejne inwestycje z listy.
Potwierdzenie, że znacznie więcej środków jest zabezpieczonych na realizację PBDK jest chociażby w ustawie budżetowej przyjętej w roku 2016. W załączniku nr 10 obejmującym wieloletnie programy inwestycyjne założono, że na jego realizacje zostanie przeznaczone ponad 168 mld zł. Szczegóły do sprawdzenia w budżecie do ściągnięcia z linku: http://www.mf.gov.pl/ministerstwo-finansow/dzialalnosc/finanse-publiczne/budzet-panstwa/ustawy-budzetowe/2016/ustawa/-/asset_publisher/UUv1/content/ustawa-budzetowa-na-rok-2016-z-dnia-25-lutego-2016-r-podpisana-przez-prezydenta-rp-3-marca-2016-r-dz-u-z-2016-r-poz-278 Informacja znajduje się w zał. 10 ściągniętego archiwum na str. 13. Oczywiście, część z tych środków przeznaczona zostanie na tzw. likwidację miejsc niebezpiecznych, z których realizowana jest m.in. inwestycja w gm. Ulan-Majorat, ale są to kwoty ok. 4,8 mld zł do 2023, więc nie zaburzą realizacji całości programu.
Ostatnie kłamstwo z konferencji to wypowiedź senatora Biereckiego, że skoro inwestorem będzie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad to autostrada będzie bezpłatna. Zarówno drogi ekspresowe i autostrady zawsze objęte są systemem ViaToll, który pobiera opłaty od kierowców pojazdów pow. 3,5 tony opłaty za przejazd. Dodatkowo na autostradach opłaty są pobierane od samochodów osobowych oraz motocykli. Wyjątki robi się, jeżeli autostrada stanowi obwodnicę miasta i jest szczególnie ważna dla wyprowadzenia ruchu lokalnego poza miasto to rezygnuje się z opłat (przykładem jest obwodnica Mińska Mazowieckiego). Cześć oddanych ostatnio autostrad również nie przewiduje opłat dla samochodów osobowych (np. A4 Kraków – Rzeszów). Wynika to z prac nad nowym systemem opłat elektronicznych dla wszystkich podróżujących autostradami, który ma być wprowadzony w najbliższych latach. Budowa infrastruktury poboru opłat w postaci tradycyjnych bramek jest tam nieopłacalna ekonomicznie, więc zrezygnowano z nich do czasu wdrożenia nowego systemu. Nie oszukujmy się jednak, że ktokolwiek pozwoli, aby po wdrożeniu nowego systemu autostrada z Białej Podlaskiej została bezpłatna.

Podsumowując w stosunku do planu uchwalonego w 2015 r. będziemy mieli autostradę tylko do Białej Podlaskiej (miała być do Terespola), a w dodatku co najmniej rok później (miała być do 2022 r.). Od 2015 r. w związku z autostradą A2 nie działo się nic co mógłby sobie przypisać rząd Prawa i Sprawiedliwości. Nie ogłoszono przetargu na Koncepcję Programową na wschód o Mińska Mazowieckiego, a przetarg na odcinek Warszawa - Mińsk Maz znacznie się opóźnił. Dopiero teraz przed wyborami samorządowymi są podejmowane pozorne działania. Zarówno prezydent Stefaniuk jak i senator Bierecki nie potrafili wskazać na konferencji konkretnych dat przetargów ponieważ żadne konkretne decyzje nie zostały podjęte. 
 
Jeżeli dobrnęli Państwo do tego akapitu to bardzo dziękuje za poświęcenie uwagi. Starałem się przytoczyć jak najwięcej suchych faktów i powstrzymywać się od ocen. Zdaję sobie sprawę, że poruszone kwestie dla laika są dosyć skomplikowane, więc tym bardziej liczę na państwa rzetelność dziennikarską w tłumaczeniu tych zawiłości lokalnej opinii publicznej. W razie pytań proszę pisać, a postaram się jak najszybciej odpowiedzieć. Jeżeli chcą Państwo skonfrontować moje tezy to proszę zasięgnąć opinii prawników zajmujących się prawem finansowym oraz procedurami zamówień publicznych przy dużych inwestycjach infrastrukturalnych. Warto porozmawiać też z przedstawicielami przedsiębiorstw drogowych, które takie inwestycje realizują na Państwa terenie. Warto też zapoznać się z informacjami z Forum Wielkich Wieżowców, gdzie przedstawiciele branży dyskutują o najważniejszych inwestycjach drogowych: http://www.skyscrapercity.com/forumdisplay.php?f=240

Oczywiście informacje z maila mogą Państwo wykorzystać w publikowanych materiałach. Zdaję sobie, tak obszerny materiał trudno jest streścić w ciekawej formie, ale to właśnie jest wykorzystywane przez polityków na konferencjach jak ta z środy. 

Z poważaniem
Dominik Firlej"
KOMENTARZE
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usługi zgodnie z polityką plików cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.