Okazja do beztroskiej zabawy, czyli Pan Jowialski
Autor: Istvan Grabowski
Data publikacji: 06.02.2017, 15.10
fot. Istvan Gabowski
Amatorski Teatr Słowa (wcześniej Jesienny Liść) z powodzeniem nawiązuje do tradycji Teatru Ziemi Podlaskiej, który w latach sześćdziesiątych, siedemdziesiątych i osiemdziesiątych minionego wieku bawił bialską publiczność. Kierujący nim reżyser Jan Gałecki święci w tym roku 60-lecie pracy artystycznej.
Należą mu się za to słowa uznania, tym bardziej, że zdrowie nestora trochę ostatnio szwankowało. - Mam szacunek do polskiej klasyki teatralnej, która dostarcza widzom kontakt z pięknym słowem. Dlatego po wcześniejszych realizacjach „Starej baśni”, „Balladyny”, „Dam i huzarów” zdecydowałem się na jedną z najzabawniejszy6ch sztuk w dorobku mistrza Fredy – „Pana Jowialskiego”. Komedia okazała się niełatwa w adaptacji scenicznej i pracowaliśmy nad nią z zespołem ponad rok. Po części spowodowane to było przypadkami zdrowotnymi i losowymi naszych aktorów. Cieszę się jednak, że udało się doprowadzić zamiar do szczęśliwego finału i liczę na to, że dyrekcja Bialskiego Centrum Kultury zadba, aby nasze starania nie poszły na marne i sztuka nie spadła z afisza po dwóch czy trzech przedstawieniach – zwierza się sędziwy Jan Gałecki.

„Pan Jowialski” w wydaniu Teatru Słowa skrzy się Fredrowskim humorem, celnie pokazanymi charakterami bohaterów (na zasadzie kontrastów damsko-męskich),  dobrym tempem i barwnymi kostiumami, przyciągającymi uwagę zwłaszcza młodego widza.

Akcja komedii, stanowiącej teatr w teatrze, dzieje się na podkarpackiej wsi ok. 1820 roku. Można by ją opisać jako starania o rękę córki Szambelana Heleny. Zgodnie z ówczesnymi kanonami zachowania traktowanej jest przez jej rodzinę jako atrakcyjny „towar na zbyciu”. Obiecano wydać ją za dużo starszego Janusza tylko dlatego, że jest majętny, nie zaś urodziwy, mądry, błyskotliwy i wyrobiony towarzysko.

Główny pretendent do ręki Heleny nie przypuszczał jednak, że sam ukręci sobie stryczek na swoją głowę. Janusz dostrzega bowiem śpiącego na kamieniu wędrownego poetę Ludmira i postanawia mu spłatać figla, przebierając nieboraka w strój sułtana. Dobra zabawa, w którą dają się wciągnąć wszyscy domownicy dworku Jowialskiego, rychło obróci się przeciw nim, bo sułtan każe im spełniać rozmaite rozkazy, a nade wszystko mówi dworakom gorzką prawdę o nich samych. Ta chwila jest zbyt dotkliwa. Intryga rozwiąże się sama, kiedy żona Szambelana rozpozna w Ludmirze utraconego kiedyś syna, oddając mu wieś i rękę Heleny.

Niewątpliwym walorem spektaklu jest piękny język, przepełniony dowcipem. Trzeba przyznać, że Fredro był świetnym obserwatorem. Dostrzegał rażące wady rodaków, skomplikowanie relacji damsko-męskich oraz tendencje do zbyt wygórowanych oczekiwań. W przedstawieniu Teatru Słowa błyszczą głównie panowie: Tadeusz Humin w roli niestrudzonego gawędziarza Jowialskiego, starającego się pokonać żartem otaczającą go głupotę, Adam Korszun w roli zamyślonego i przezabawnie nieporadnego Szambelana oraz Edward Burta przekonujący w roli ciągłego intryganta. Panie, choć bardzo pewne siebie, nie mają w tej sztuce szczególnego pola do popisu. Ciekawym zabiegiem reżysera okazało się powierzenie wygłaszania zabawnych dykteryjek, przysłów, bajek i powiedzonek (m.in. o mądrej sowie, małpie w kąpieli i osiołku zdychającym z głodu) trójce dziewczątek z dworu.

Ciekawą scenografię i oprawę dźwiękową przygotował Adam Korszun, zaś za kostiumy i charakteryzację odpowiadała Małgorzata Maciejewska.
W premierowym, zabawnym przedstawieniu można było zobaczyć 11 osób. Oto one: Pan Jowialski – Tadeusz Humin, Pani Jowialska – Alicja Siluk, Szambelan – Adam Korszun, Szambelanowa – Teresa Czekaj, ich córka Helena – Grażyna Malczyk, Aniela – Monika Mielnicka, Klara – Julia Orlik, Laura – Zofia Orlik, adorator Heleny Janusz - Edward Burta, poeta Ludmir – Grzegorz Szypulski oraz malarz Wiktor – Henryk Buczyło.

Publiczność nie szczędziła aktorom braw. Wypada żywić nadzieję, że efektowne przedstawienie będzie prezentowane nie tylko bialskiej widowni. Szczerze na to zasługuje.


KOMENTARZE
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usługi zgodnie z polityką plików cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.